Haftanın Yazıları

Avrupa İdari Alanı ne demektir? AB’nin aday ülkelerden talep ettiği idari kriterler

Pinterest LinkedIn Tumblr

Avrupa Birliği, üye ülkeler arasında idari düzenlemelerle bir entegrasyon sürecine girerek yönetsel bir yapının ortaya çıkmasını sağlayan “Avrupa İdari Alanı”, aday veya üye olan ülkelerin kamu yönetimi bünyesinde müşterek değerlerle değişim yaratarak transformasyona neden olan kavramdır. 1993 Kopenhag Zirvesi’nde ve 1995 Madrid Avrupa Hükümet ve Devlet Başkanları Konseyi’nde üye ülkelerin idari yapısında düzenleme yapma kararı alarak daha önceki dağınık görünümü uyumlulaştırmayı hedeflemiştir. AB, oluşturmuş olduğu mevzuat çerçevesinde de aday ülkeleri de birçok husus üzerinden yönlendirmektedir. Aday ülkeler için sunulan ön şartların belirlenmesi için AB, OECD ile birlikte SIGMA Programını kurarak ülkelerin idari yapısında reformları destelemektedir. (UYSAL, 2020) SIGMA, aday ülkelere belirlemiş olduğu şu alanlar için yardımcı olmaktadır: kamu harcamaları usulü, reform çalışmalarının oluşturulması ve uygulanması, kamu ihale usulü, mevzuat çerçevesinde adalet, politika oluşturma, denetim ve mali kontrol. Başkaca SIGMA Programı için AB’nin destekleyici programları arasında olduğunu ve tamamlayıcı bir işlev gördüğünü söyleyebiliriz. (Başkanlığı AB, 2020)

AB’nin aday ve üye ülkelerden uygulanmasını beklediği kriterler mevcuttur. Bunlar tam üye olabilmek için ve hâlihazırda üye olan ülkelerden farklı alanlarda birlik istediği uyum kriterleridir. Öncelikle Avrupa Birliği’nin demokratik, ekonomik ve politik isteklerine uyan her Avrupa ülkesine üyeliğin açık olduğunu Roma Antlaşması’nın 237. Maddesinde belirtilmiştir. Bununla beraber Maastricht Antlaşması’nda da “hükümet sistemlerinin demokrasinin ilkelerine göre kurulmuş olması gerektiğini” vurgulamıştır. (Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu, 2020)

Maastricht Anlaşması’ndan sonra 22 Haziran 1993 tarihinde Kopenhag Zirvesi’yle Avrupa Birliği’ne katılmak isteyen aday ülkelerin tam üyeliğe geçebilmek için taşıması gerektiği birtakım kriterler belirlenmiştir. Bahsedilen Kopenhag kriterleri, ekonomik, siyasi ve topluluk yasalarının tesahup edilmesi üzerine toplanmıştır. (AKÇAY, 2008)

  • Siyasi kriter: Aday ülkenin, demokrasiyi benimsemesi, azıkları koruması, insan haklarına önem vermesi ve hukuk devleti olan bir çerçevede istikrarlı şekilde adımlar atması gerekir.
  • Ekonomik kriter: Piyasa ekonomisinde ve birlik içerisinde rekabetçi bir ekonomiye karşı dirençli olması gerekir.
  • Uyum kriteri: Üyeliğin gerekli sorumluluklarına bağlı, ekonomik ve siyasi birliğin hedeflerine de uyumlu olmalıdır. (AKTAN, 2000)

Kaynakça

AKTAN, C. C. (2000). Türkiye Avrupa Birliği’nin Neresinde? İzmir: EGİAD Yayını.

AKÇAY, B. (2008). Avrupa Birliği’nin Ekonomik Kriterleri ve Türkiye. Maliye Dergisi Sayı 155.

Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu. (2020). Genişleme ve komşuluk politikaları. http://www.dtd.org.tr/_files/uluslararasi/abnedir28200929pdf.pdf

Başkanlığı AB. (2020). SIGMA FAALİYETLERİ HAKKINDA BİLGİ NOTU.

UYSAL, Y. (2020). Avrupa İdari Alanı’nın Türk Kamu Yönetimi Üzerine Etkileri. ULUSLARARASI POLİTİK ARAŞTIRMALAR DERGİSİ. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1105712

Write A Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.