Ekonomi

Swap nedir? Swap türleri nelerdir?

Yazar Eren Can

Swap; yatırım yaptığınız döviz çiftinin birbiri arasındaki faiz farkına göre hesabınıza pozitif ya da negatif etki eden gecelik taşıma maliyetidir. Kelime anlamı olarak “değiş, tokuş, takas” anlamına gelir.

Örneğin on yıllık sabit faizli borca sahip bir firma ile benzer ancak dalgalı faizli borca sahip bir firma birbirlerinin yükümlülüklerini değiştirebilir. Swap işlemlerinde, faiz oranları ile döviz kurlarındaki değişmeler sonucunda ortaya çıkan riski en aza indirmek amaçlanmaktadır.
İki tarafın belirli bir zaman dilimi içinde farklı faiz ödemelerini ve/veya farklı para birimlerini karşılıklı olarak değiştirdikleri sözleşmeye swap sözleşmesi deniyor. Swap piyasasında ağırlıklı döviz swapları ile faize dayalı swap sözleşmeleri işlem görüyor. Kur Swap’ında taraflar önceden anlaştıkları oran ve koşullarda belirli bir döviz tutarını değiştirirler ancak anapara hiçbir şekilde el değiştirmez. Çapraz döviz swapında, iki farklı para birimindeki kur riski belli bir süre bertaraf edilerek, faizi yüksek olan para biriminin faiz getirisinden yararlanma adına yapılan işlemdir. Böylece kur riski taşımadan, yüksek getiriye sahip diğer kur birimine geçilmektedir.
1- Faiz Swapları:
  • Sabit Faiz – Değişken Faiz Swapı
  • Değişken Faiz – Değişken Faiz Swapı
  • Vadeden önce son verme hakkı veren swaplar
  • Vadeli (Forward) Swaplar
  • Faiz oranının sonradan belirlenmesi hakkını veren swaplar
2- Para (Döviz) Swapları:
  • Sabit Faiz – Değişken Faiz Para Swapı
  • Değişken Faiz – Değişken Faiz Para Swapı
3- Diğer Swap türleri:
  • Para (Döviz) opsiyon swapları
  • Geçişli Swaplar
  • Birleşik geçişli swaplar
  • İkili para swapları
Swap işlemine neden olan hususlar nelerdir?
  1. Belirli dövizlere erişebilme yeteneği veya erişme güçlükleri
  2. Değişken faizli fon sağlayabilme yeteneğine karşın, sabit faizli fon sağlamada karşılaşılan sorunlar
  3. Belirli bir döviz üzerinden elde edilebilen ihracat ve diğer kredilerin varlığı ve farklı bir döviz cinsinden fon edinme zorunluluğu.
  4. Bazı piyasalarda erişilen vadelerin kısalığı
  5. Firmaların farklı finans piyasalarında farklı kredi değerliliklerine sahip olmaları
  6. Farklı finansal piyasalarda kurumsal ve yapısal farklılıkların bulunması
Swap’ın kullanım alanları nerelerdir?
  1. Aktif getiri oranlarını yükseltmek.
  2. Kaynak kullanım maliyetlerini düşürmek.
  3. Risk yönetimi.
  4. Arbitraj ve alım-satımıdır.
Genellikle swap işlemlerine taraf olan kuruluşlar hangileridir?
  1. Uluslararası kurumlar
  2. Merkez bankaları
  3. Çokuluslu şirketler
  4. Yerel yönetimler
  5. Uluslararası fonlar
  6. İhracatçı – İthalatçı kuruluşlar
  7. Bankalar
Swap işleminin avantajları nelerdir?
  1. Kredi arbitrajısayesinde işletmeler, fonlama maliyetlerini azaltabilir.
  2. İşletmelerde etkin aktif ve pasif yönetimi sağlar.
  3. Farklıpiyasalara erişim imkanı sağlar.
  4. Yeni kredi kullanma maliyetinin altında bir maliyetle yeni kaynaklara ulaşım imkanı sağlar.
  5. Farklı vadelerle sözleşme imkanı sağlar.
  6. Ticari sırları korumaya imkan verir.
  7. Üstlenilmişolan riskleri azaltıcı veya ortadan kaldırıcı etki yaratır.
Swap işleminin dezavantajları nelerdir?
  1. Kredi, faiz ve kur riski tamamen ortadan kalkmaz.
  2. Resmi ve organize bir piyasası bulunmamaktadır.
  3. Sözleşmelerin belirli bir standardı bulunmamaktadır.

Kaynak: Halkbank Kobi, İnvestaz

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Yazar Hakkında

Eren Can

Kamu Yönetimi bölümü mezunu olan yazar: teknoloji, sinema ve ekonomi alanlarına yakın olması hasebiyle daha çok bu kategorilerde içerik eklemeyi sürdürüyor.

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.